Dagbesteding

Laura heeft - op haar niveau - een zeer goed ontwikkeld taalgevoel, maar helaas praat ze buitenshuis niet of nauwelijks meer. Dat is jammer, omdat ze het zichzelf zo moeilijk maakt door haar wensen en emoties niet te kunnen uiten. Maar gelukkig praat ze thuis volop en zo vertelde ze ons begin 2010 dat ze ergens anders wilde werken dan op het Dagcentrum Floriande (Hoofddorp). Ze had er ook concrete ideeën over: ’iets met koken’. Ze heeft er geen benul van wat ik vervolgens allemaal in beweging zet - en dat hoeft ook niet - maar ze heeft het voor elkaar gekregen: een nieuwe ‘baan’ in het dorpshuis in Badhoevedorp, waar vooral appeltaarten worden gebakken. Met dank aan ’Ons Tweede Thuis’, de instelling die Laura’s dagbesteding organiseert. Fantastisch hoe men hier kijkt en luistert naar de individuele cliënt en zijn/haar ouders. Laura werkt vanaf januari 2011 twee dagen per week in het dorpshuis in Badhoevedorp. Daarnaast blijft ze twee dagen werken op de afdeling Individueel van Dagcentrum Floriande. De woensdag is altijd haar vrije dag geweest. “Mijn lievelingsdag”, zegt Laura altijd. 

Vrije woensdag

Het is zo gegroeid, die vrije woensdag; sinds Laura op haar 19e van school kwam en naar de dagbesteding ging. Het was in Laura’s woongroep in Vijfhuizen nooit een probleem geweest, omdat er ’s woensdags toch altijd iemand van de begeleiding aanwezig was. Tot juli 2010, toen werd meegedeeld dat “de tent op woensdag dicht’ zou gaan. Laura moest de woensdag ook maar gewoon ’werken’. Een gezonde, jonge Hollandse meid, dat moet toch kunnen? Dagcentrum Floriande opperde twijfels, of Laura die vijfde werkdag psychisch/emotioneel wel aan kon. Dat vrije dagje had ze nodig, vond men, om de spanningen die ze op haar werk opliep te kunnen afbouwen. En daar waren wij, haar ouders, het mee eens. De spanning die Laura op haar werk opbouwt, is eigenlijk ook vrij simpel te verklaren: omdat ze niet praat en zich dus niet uit, slaat alles naar binnen. Ze houdt alles en iedereen haarscherp in de gaten - dat is haar manier om controle houden, wat typisch autistisch is - wat uiteraard enorm veel energie vergt en dus doodvermoeiend is. We horen thuis heel exact wat Laura tijdens haar passief overkomende observaties allemaal heeft opgeslagen: ze weet precies wie op haar afdeling vegetarisch of allergisch is, wie wat lekker vindt en wat niet, wie er verkering heeft. Laura kent - uitsluitend door horen en  zien - ieders bijzonderheden. Ze is, kortom, altijd alert en op haar hoede. Die vrije woensdag, waarop ze niks hoeft, heeft ze nodig om los te laten en energie op te bouwen. Dat doet ze door tv te kijken. Het liefst Pokémon, maar ook tekenfilms ontspannen haar. Het team van de woongroep vindt, zo horen wij tot onze verbijstering, dat Laura zich op de woensdagen ‘eigenlijk alleen maar zit te vervelen’. 

Dure begeleiding

Het management van Laura’s woongroep zag die vrije woensdag voor Laura aanvankelijk niet zitten: het zou er immers voor één cliënt - Laura - een (dure) begeleider voor moeten inzetten. Volgens ons zou het echter eenvoudig en goedkoop kunnen worden opgelost, omdat Laura die vrije woensdag toch het liefst alleen op haar kamer zit en geen ‘gezelschap’ of ‘toezicht’ nodig heeft. We opperden zelfstandigheidstraining, personenalarmering. vrijwilligers, mantelzorg etc. En warempel: we hebben het ‘gewonnen’! Per februari 2011 gaat Laura als eerste bewoner van haar woongroep gedeeltelijk voor zichzelf zorgen. Gedurende vier uur moet ze zichzelf zien te redden. Op zich, in reguliere omstandigheden, geen probleem; de kunst is te anticiperen op onvoorziene omstandigheden. Maar we durven het, met afdoende backup, aan. Laura is intussen supertrots op zichzelf. “Ik kan dat wel, hoor. Ik ben niet gehandicapt, zoals de anderen. Nou ja, een beetje dan.”

En ze is trots! Ze snapt niet goed waarom, maar alle complimenten doen haar goed. “Ik ben een kunstenaar.”

Het is een groepsexpositie van de ateliergroep van Dagcentrum Floriande (Ons Tweede Thuis). Laura is hoofdexposant met tien werken, daarnaast hangen er achttien werken van andere deelnemers van het atelier.

De expositie duurt de hele maand december.

Opening: vrijdag 4 dec. 2009 om 10.00 uur.

Kijk ook op: http://laurabeenenpaintings.blogspot.com/

Geen nieuws, goed nieuws zullen we maar zeggen; het gaat supergoed met Laura. De expositie heeft haar zelfvertrouwen en gevoel van eigenwaarde een enorme push gegeven. Ze is trots op zichzelf, ze begrijpt uit de reacties van haar omgeving dat ze ergens goed in is, dat dat haar bijzonder maakt. Dagcentrum Floriande, waar Laura werkt, heeft Laura’s talent inmiddels opgepakt; ze krijgt sinds kort dinsdag ’s ochtends schilderles op het atelier. En het eerste kunstwerk is binnen, een mooi landschap, helemaal des Laura’s. Het begin van een nieuwe reeks in nieuwe stijl. Op naar een tweede expositie (zit inderdaad in de pen!).
We hebben mooie dingen met Laura meegemaakt. Zo belde ze ons onlangs op een avond in tranen op; ze dacht dat we die week naar het Dolfinarium zouden gaan, maar de leiding wist van niets. Ik kon haar geruststellen. Later op de avond belde ik de leiding en meldde dat ik Laura eerder dus in tranen aan de telefoon had gehad, maar men wist van niets. Een paar dagen daarna heb ik Laura gevraagd hoe ze dat dan had gedaan, dat telefoongesprek met ons. ‘Pak je dan zelf de telefoon of zo?’ Nee, ze was naar haar kamer gegaan en had ons op haar mobiele telefoon gebeld. Conclusie: 1)als ze echt verdrietig is, weet ze ons te vinden en 2) ze weet nog hoe ze haar gsm moet gebruiken. Het eerste vond ik ontroerend, het tweede verrassend. Ze heeft haar mobiele telefoon al dik twee jaar niet meer gebruikt (ze doet al jaren met haar beltegoed van tien euro!) dus wilde ik binnenkort maar weer ’s met haar gaan oefenen. Niet nodig dus, zo blijkt.

Nog een avontuur, met mooie afloop: op een woensdag, Laura’s vrije dag, zou ze naar huis komen. Met de bus: eerst met de Zuid-Tangent, dan op het station in Haarlem overstappen op lijn 3 of 5 naar Haarlem-Noord. Ze heeft het al zo vaak gedaan, het gaat altijd prima. Maar deze keer duurt het erg lang voor ze komt. Ik sta bij de bus, bel na een kwartier met de leiding van de woongroep en hoor dat Laura geen naamplaatje op heeft en geen mobiele telefoon bij zich heeft. Van beide kanten is dit kennelijk niet goed gecommuniceerd. Toen Laura nog stage bij GameMania liep, had ze altijd haar naamplaatje (met telefoonnrs) op en gsm bij zich, maar ja: de stage is afgelopen en voor Laura vervalt dan ook meteen het automatisme van naamplaatje/gsm. Die twee dingen hoorden voor haar immers bij haar stage.

Goed, terug naar die woensdagochtend. Geen Laura dus. Ik bel ook Jan, die zich op dat moment herinnert dat het station in Haarlem een complete bouwput is en dat Laura lijn 3 misschien niet heeft kunnen vinden. De spanning zit intussen in mijn keel. Wat nu? Ik kan haar niet bereiken. Ik spoed me naar huis en warempel, daar zit ze, op de bank. Ze heeft zichzelf al een glas sap en een koek gegeven. Opgelucht lach ik haar toe en ze lacht terug. Dan zeg ik dat ik zo ongerust was, ze zegt ‘ik ook’ en barst vervolgens in tranen uit. Wat was er gebeurd: ze zag toen ze op het station uit de Zuid-Tangent was gestapt lijn 3 wegrijden en zag geen halte meer. ‘En toen moest ik het hele eind lopen.’ Ik sta versteld over haar kordate optreden. Tegenslag bij het zelf reizen hebben we nooit kunnen oefenen, dit incident laat zien dat Laura zich goed staande weet te houden als er dingen anders lopen dan ze gewend is. En: ze heeft de weg naar huis kunnen vinden! Ik sta versteld én ben zó ontzettend trots. Ik heb haar getroost en uiteraard de hemel in geprezen. Wat een avontuur.

Afgelopen dinsdag hebben we overigens het beloofde bezoekje aan het Dolfinarium gebracht. Als gewone toeschouwers. toeschouwers. Zo zagen we vanaf de kant hoe andere kinderen dolfijntherapie kregen, we zagen de dolfijnen springen en snelzwemmen, we zagen weer hun pretogen. Wat een bijzondere dieren! We spraken ook nog even met therapeute Eeuwkje, die Laura twee jaar geleden tijdens haar dolfijntherapie heeft begeleid. Daarna nog even naar de zeeleeuwen, de bruinvissen en de walrussen en dat was het weer. Geen dolfijnenshow voor Laura, want ze is bang in het donker.

Na het Dolfinarium ging het richting Zeist, waar Laura van november 2004 tot mei 2006 in een leefgroep heeft gewoond. We hebben er vaak samen gewinkeld, waarna we tot besluit altijd een bord spaghetti aten in wat we ‘ons’ restaurantje zijn gaan noemen, bij Tamara. Drie jaar geleden waren we er voor het laatst, maar bij binnenkomst werden we door  Tamara meteen herkend en hartverwarmend onthaald. ‘Als vanouds een bolognese en een carbonara zeker?’ 

Wat hadden we samen een leuk dagje uit. ‘Dacht ik ook’, zegt Laura op de terugweg.

Kennelijk gaf de expositie en alles erom heen Laura toch een goed gevoel, want toen vrijwel iedereen weg was, kwam ze los. Praatgraag, vrolijk, lachend en erg alert. Soms vind ik het zo jammer dat veel mensen in haar omgeving haar zo niet kennen; ze kan zó goed praten, zo mooi zeggen wat ze vindt, met zó’n scherpe waarneming! Ze mag in gezelschap dan vooral naar beneden turen, ze houdt alles en iedereen in de gaten. Maar er is extreem veel veiligheid nodig, wil ze gaan praten. En als ze eenmaal besloten heeft ergens níet te praten, dan kan iedereen op zijn kop gaan staan, dan praat ze níet. 

Voor wie de expositie nog wil gaan bezoeken: dat kan tot 1 mei, in restaurant BienveNU, Celsiusstraat 196, Zandvoort-Noord (achter het circuit). BienveNU is geopend vanaf 13.00 uur (zondag en maandag gesloten).

————————————————————————

OOK LEUK: ons gezin op tv! (uitzending van RTL 4 IN ‘T LAND, nov. 2006). Klik hieronder:

 
autisme
http://www.rtl.nl/system/redirect?base64to=L2NvbXBvbmVudHMvYWN0dWVlbC80aW5oZXRsYW5kL21pTWVkaWEvMjAwNi93ZWVrNDcvdnJfYXV0aXNtZS5hdmlfcGxhaW4ueG1s

Laura’s oom Ernst Kraft, kunstenaar in Mijas/Spanje, heeft de pr verzorgd en op zijn website een link geopend, met foto’s die al vast een indruk van Laura’s werk geven. Kijk op http://laurabeenenpaintings.blogspot.com.

Ook elders op internet duikt Laura op, met haar dolfijnenverhaal:  www.tuimelaardolfijnen.nl/dolfijntherapie-laura.php.

Ze wordt nog eens beroemd, dat mooie meisje van ons!

wordt vervolgd. 

Sinterklaas

De komst van Sinterklaas zorgt elk jaar weer voor forse opwinding. Het grote sinterklaasfeest in Vijfhuizen, met alle bewoners van de woongroepen, begeleiders en familie, is weliswaar een beproeving voor Laura, maar ze weet zich wonderwel af te sluiten. Terwijl Pieten en pepernoten in het rond springen en vliegen, waant Laura zich veilig achter haar onzichtbare muurtje. Ze zorgt overigens wel dat ze lekkers krijgt, maar kijkt vervolgens de andere kant op. En ja, cadeautjes krijgen is ondanks al het enge toch wel érg leuk. Ze kreeg een leesboekje over dolfijnen en een yatzeespel, waar ze erg goed in is.

En toen pakjesavond thuis. Met uiterste krachtsinspanning had Laura voor ons geheim weten te houden wie/welke lootjes ze had getrokken en vervolgens in haar woongroep met hulp van de leiding voor  cadeautjes, gedichtjes en surprise gezorgd. Op het laatste moment had ze gezegd dat ze het zo leuk vond dat vroeger de zak met cadeautjes altijd op de stoep stond. Ik ben werkelijk stad en land afgeweest om nog een jutezak op de kop te tikken - overal uitverkocht - maar uieindelijk mocht ik er een lenen van kledingwinkel Rebellion in de Cronjéstraat en dus stond er ’s avonds een goedgevulde zak op de stoep. En zo werd het een heel gezellig avondje. Laura was blij met haar gedichtjes en met haar spelletjesboek, dolfijnendekbedovertrek, geluidenspel en kraskalender. Alhoewel … er was niets van haar verlanglijstje bij en daar heeft ze nog wel even over zitten mopperen. 

De dag voor kerst komt Laura thuis, voor tien dagen. Ik ben deze dag aan mijn hand geopereerd, maar een beetje voor mij zorgen vindt Laura ’veel gedoe’. Met veel moeite wil ze wel één kopje koffie voor me maken, als ík dan maar haar ontbijt maak! Op kerstavond hebben we ons traditionele buffet. Tante Henny en neef Rick zijn er ook, en hoe vertrouwd ze ook zijn, Laura trekt zich dan toch het liefst een beetje terug. Dan praat ze meteen ook nauwelijks hoorbaar meer. Het ook traditionele kerstontbijt - met het mooie, oude servies van oma - kan haar eigenlijk gestolen worden, maar ze ‘ondergaat’ het. Pas bij het Wii’en komt ze los. We hebben verder rustige, gezellige dagen. Buurmeisje Jaimy komt haar lange haar bijpunten (en maakt heel mooie vlechten), we gaan shoppen en bowlen (Laura wint met gemak, met die hekjes langs de baan), we doen spelletjes, we huren voor Laura de dvd ’Kung Fu Panda’, we eten boerenkool met mayonaise (”sommige mensen vinden dat raar, hoor”), appelflappen en kerstkransjes; we doen en eten al die dingen waar Laura dol op is en zorgen er zo voor dat ze leuke, ontspannen dagen heeft. Op tweede kerstdag slaapt ze uit tot half twee ’s middags. Nog nooit vertoond! En ze is níet benauwd! Dat is opvallend; in de weekenden dat ze thuis is, krijgt ze het zondags, de dag dat ze terugmoet naar haar woongroep, steevast erg benauwd. Nu heeft ze soms wel enorme (allergische) niesaanvallen, maar geen benauwdheid. Het is dus toch voor een deel emotioneel.

Jubileumfeest Vijfhuizen

Eind september wordt in het dorpshuis in Vijfhuizen het vijfjarig bestaan van de woongroepen van ’s Heeren Loo in Vijfhuizen gevierd. Natuurlijk gaan we er naar toe, maar zoals gezegd: grootschalige, bij voorbaat ‘gezellige’ gebeurtenissen/evenementen zijn niet Laura’s ding. Alle bewoners krijgen een leuk T-shirt, waar de hele groep op staat, we trekken Laura het shirtje aan en ze kijkt er nieuwsgierig naar, maar that’s it. Ze eet haar gebakje en duikt vervolgens in elkaar als een gewond vogeltje en trekt zich lange tijd terug op de parkeerplaats van het dorpshuis, met haar rug naar het feestvierende gezelschap. 

Een aantal groepsbegeleiders probeert Laura er weer bij te halen en ik kan niet ontkennen dat ik ook die behoefte en neiging heb, maar eigenlijk werkt het beter haar maar met rust te laten. Uiteindelijk komt ze er weer bij, maar ze wil het liefst naar huis, weg van de drukte en de - vermeende - aandacht.

Werk

Het werken op dagcentrum Floriande (www.onstweedethuis.nl) gaat erg goed. Laura heeft haar eigen, individuele werkkamer, die we niet met haar eigen dingen mogen inrichten/aankleden, bang als ze is dat die worden gestolen. Ze is geliefd in de groep. Een erg stil meisje. Met de rust, de individuele begeleiding en de mogelijkheid zich op haar eigen werkkamer terug te trekken, redt ze zich goed. Ze wordt in haar waarde gelaten en er worden niet te veel eisen aan haar gesteld. Het mooie is dat ze dingen kan, die ‘collega’s’ niet kunnen. Ze onderscheidt zich bijvoorbeeld met het feit dat ze goed kan lezen. En ze kan strikken en knopen leggen! Zo mag ze de lintjes maken om de verpakking van de cadeautjes die elders in het dagcentrum worden gemaakt.

Onze bedoeling was aanvankelijk haar schoolstage bij de computerspelletjeswinkel GameMania om te zetten in een ‘begeleid werken’-plaats, incl. jobcoach, maar dit blijkt een doodlopend pad: er is bij GameMania geen aangepast werk meer voor Laura beschikbaar en bedrijfsleider/coach/mentor Sandy is niet zo vaak meer in de winkel; haar aanwezigheid en coaching waren cruciaal voor Laura. 

We zien er tegenop om Laura te vertellen dat het bij GameMania afgelopen is, maar tot onze verbazing reageert ze lakoniek. No problem. Wat mogelijk een rol in deze nuchtere reactie speelt, is dat ze het werk bij GameMania aan school gekoppeld heeft. En school is afgelopen. GameMania dus ook. Aldus mogelijk Laura’s redenering.

De instelling waar Dagcentrum Floriande onder valt - Ons Tweede Thuis - gaat nu actief op zoek naar een alternatieve ‘reguliere’ werkplaats. Voor Laura hoeft dat trouwens niet zo nodig. Ze werkt vier dagen per week op Floriande en heeft door de omstandigheden voorlopig ’s woensdags nog vrij. Ze zit bepaald niet te wachten op die vijfde werkdag. Die ‘vrije’ dag blijft ze op haar woongroep in Vijfhuizen. Ze helpt dan wel wat mee, in de keuken en met boodschappen doen en zo, maar ze mag zich deze dag ook lekker  afzonderen op haar kamer. Met veel tv uiteraard.

Soms haal ik haar zo’n woensdag op, om iets leuks te doen. Zo zijn we op 8 oktober met opa Thom, die in Wassenaar (ook) in een beschermde groep woont, naar Duinrell geweest. Een bijzonder avontuur: op stap  met een zwaar dementerende opa en onze autistische Laura. Ze vonden elkaar wonderwel in hun eigen, vreemde wereld, in hun angst voor enge attracties, in hun ‘zeuren’  om even te gaan zitten met patat, broodjes, koffie en limonade, in hun ’tijdrekken’ met wc-bezoek en in hun voortdurende gevraag of we weer naar huis gingen. Ik voelde me een profi groepsbegeleider. Een soort akela ook. 

Wintermarkt Floriande

Laura moest afgelopen woensdag (26 november) ‘overwerken’ in verband met de Wintermarkt van dagcentrum Floriande. Het was ontzettend leuk en gezellig, maar ook druk, en dus trokken wij met een  teruggetrokken, in alle talen zwijgende Laura aan de arm langs de talrijke kramen. Het blijft zó apart dat ze echt in alle talen zwijgt en vervolgens letterlijk - op de drempel, op weg naar de auto - als een ware spraakwaterval loskomt. Toch, ondanks alle stress, vindt ze het wel leuk dat ze erbij hoort. En ze is trots op de keycoards die ze voor de verkoop op de wintermarkt heeft gemaakt. En uiteraard kopen wij een exemplaar, eentje in haar lievelingskleuren geel en groen.

De zomervakantie was voor Laura geen echte vakantie, dat wil zeggen geen zeven weken vrij zoals andere jaren. Ze werkt nu immers op dagcentrum Floriande en dat ging na het afscheid van school gewoon door. Dat wil zeggen: twee dagen per week. Dat viel haar even tegen, maar ze heeft zich er manmoedig doorheen geslagen. Ook omdat ze in eerste instantie iets anders aan haar hoofd had: haar verjaardag, op 10 juli. Het werd zoals in het eerdere nieuwsbericht beschreven een leuke, rustige dag, met ‘lang zal ze leven’, croissantjes en cadeautjes op bed. Leve de tradities en rituelen.   

Wachten

Net als vorig jaar hadden we de vakantie dit keer weer opgesplitst in een week met en een week zonder Laura. De week zonder Laura (met Aafke naar Engeland) bleef ze in haar woongroep in Vijfhuizen. Hoewel ze begreep - of leek te begrijpen - dat Engeland niets voor haar zou zijn - rare stopcontacten voor haar gameboy, geen Nederlandse tv-programma’s, hadden we gezegd - en ze zich schikte, vond ze het wachten erg lang duren. ”Ik heb jullie zo gemist”, zei ze. Toen ze een paar dagen later de foto’s van Engeland zag, drong pas tot haar door dat Aafke wél mee was. Een intens verdrietig moment. Voor Laura op de eerste plaats, maar ik heb met haar meegehuild. Ontroerend was hoe ze vervolgens door haar tranen heen mij probeerde te troosten. ”Zo erg is het niet, maar ik moest zo lang in Vijfhuizen blijven en het is daar soms zo’n lawaai en daar kan ik niet tegen.” 

Drenthe

Eind juli zijn we nog een week in Drenthe geweest, met Aafke én Laura. We nemen altijd een wat groter huisje - in dit geval bleek het beloofde ‘chalet’ een stacaravan - met eigen slaapkamer voor de dochters. Op die manier houden we het nou eenmaal een stuk gezelliger. 

De eerste twee dagen leken te bevestigen dat Laura niks met vakanties buiten de deur heeft. Ze wilde naar naar huis. Tot we ook hier een dagschema invoerden. Vanaf dat moment werd Laura rustig en ontspande ze zich. En werd ze ook actiever. De hunebedden en de Drentse hei hebben we haar bespaard, maar ze heeft wel mooie tekeningen gemaakt, ansichtkaarten voor de woongroep, vriendin Brenda en opa geschreven en boekjes en tijdschriften gelezen. We hebben spelletjes gedaan, buiten bij kaarslicht lekker zitten kletsen en gezwommen in het verwarmde openluchtzwembad op de camping. We hebben met z’n allen vreselijk gelachen tijdens het middagje midgetgolf. En natuurlijk zijn we naar de bingoavond in de kantine van de camping geweest. Laura is daar gek op en goed in, alhoewel ze zich tamelijk luid opwindt als anderen eerder dan zij hun kaartje vol hebben. “Ik had alleen de 12 nog over, waarom wordt die niet genoemd? Ik zal ze krijgen!!” Boze blik, gebalde vuist. De moeder met haar twee tienerdochters aan ons tafeltje kijkt eerst wat bevreemd op, maar is na enige uitleg van mijn kant vol begrip en medeleven. En dat ik op de valreep nog een grastrimmer win, stemt ook Laura redelijk tevreden. We hébben tenminste iets! Overigens geen gras meer. Onze tuin is kort geleden betegeld. 

Straatfeest

En zo hadden we toch een fijne zomervakantie. Met tot besluit een groot straatfeest in onze straat. Daar houdt ze niet van, van zo veel mensen, muziek en lawaai, maar ze heeft zich heel dapper toch een paar keer laten zien. Ze mocht de kleintjes helpen bij het koekhappen, maar moest vrijwel meteen huilen, omdat ze dacht dat alle kinderen haar aanstaarden, terwijl ze in werkelijkheid alleen maar naar het bungelende stuk koek keken en hapten. Voor het ijsje kwam Laura nog één keer naar buiten. “Mag ik dan nu computeren?” Ja, dat mocht. Om elf uur heb ik haar naar bed gebracht. Ze viel acuut in slaap, zonder nog enige last te hebben van het lawaai van het feest op straat, dat nog even doorging. Eenmaal in slaap, snurkt Laura overal doorheen (en bovenuit).   

Cadeautjes op bed

We vieren onze verjaardagen traditiegetrouw met z’n allen op het grote bed. Laura in dit geval naast mij, waarna Jan, Juri en Aafke ‘lang zal ze leven’ zingend en met croissantjes en cadeautjes binnenkwamen. Ze had geen duidelijke wensen dit keer, dus we zijn zelf creatief geweest. Wat prettig is, is dat Laura eigenlijk alles leuk vindt. Dat wil zeggen: ze vindt cadeautjes krijgen leuk en verzamelt daarna alles als een ekster op haar kamer, in  haar ‘nest’. Wij hadden een paar leuke slofjes voor haar, een horloge  en een cadeaubon van GameMania, Juri had een nieuw gameboytasje en Aafke had lekker badspul. De dag verder verliep rustig; er waren wat telefoontjes (moeilijk voor Laura) en kaarten bij de post, ’s avonds kwam er wat bezoek voor haar, hadden we taart en chips e.d. en heeft Laura rustig gecomputerd.

Tien dagen in Vijfhuizen

De dag na haar verjaardag, vrijdags, heb ik haar teruggebracht naar haar woongroep op de Zijweer in Vijfhuizen. Dat afscheid vond ik wel even moeilijk, omdat wij daarna met Aafke voor ruim een week naar Engeland zouden vertrekken en Laura tien dagen in Vijfhuizen zou blijven. Lang dus, maar ze begreep wel waarom, “want het is daar in Engeland niet leuk voor mij, omdat ze geen televisie voor mij hebben en geen stopcontacten voor de gameboy.” Dapper kind. We zouden niet bellen, wist ze ook, “want jullie hebben daar geen telefoon.” Ze heeft die vrijdag haar verjaardag in de groep gevierd, met spaghetti (haar lievelingseten), taart, cadeautjes en leuke verjaardagspost, dat verzachtte het afscheid enigszins. En de maandag daarna zou ze haar verjaardag op het dagcentrum vieren, ook daar verheugde ze zich op. “Trakteren op Kitkat, dat is lekker.”

Op bezoek

We hebben vanuit Engeland meteen een kaart gestuurd en twee dagen later nog één, uit Londen, zodat ze die dezelfde week nog zou krijgen. We hebben het heerlijk gehad, in Engeland, absoluut, maar het besef dat zo’n vakantie met Laura erbij te zwaar voor ons allemaal wordt - óók voor Laura - heeft ook iets verdrietigs. Zondags, de dag na onze thuiskomst, zijn Jan en ik bij haar op de Zijweer in Vijfhuizen op bezoek geweest, met souvenirs uit Engeland. Dat was leuk, zoals we met haar aan tafel zaten, met koffie en limo en Laura die aan één stuk door, als een spraakwaterval, vertelde over wat ze die week allemaal had gedaan. Ze had ons wel gemist, zei ze terloops, en soms had ze daar ook om moeten huilen, maar ze had het ook leuk gehad. En alles was volgens haar schema gegaan, ze wist waar ze aan toe was. Ik had haar deze zondagmiddag graag dwars tegen het schema in meteen mee naar huis genomen, maar maandags en dinsdags ‘werkt’ ze op het dagcentrum; haar nu spontaan meenemen zou haar hele ritme en structuur overhoop halen en de herwonnen kracht van het hanteren van een schema teniet doen. ’Maar woensdag ga ik toch naar huis?’, vraagt Laura. Dat is vandaag. En nu blijft ze 14 dagen bij ons. Eerst nog even gewoon thuis, dan een week vakantie in Drenthe. In een huisje, waar ze televisie voor Laura hebben én gewone stopcontacten voor de gameboy. ‘Maar we gaan er af en toe ook op uit, hoor’, zeg ik, ‘we gaan niet alleen maar binnen zitten’. “Ja ja“, zegt Laura geruststellend, met een gezicht dat laat zien dat ze denkt: dat zien we dan wel weer.